Vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải và những quy định cần biết

Sau khi hoàn thành việc xây dựng hệ thống xử lý nước thải, doanh nghiệp không được đưa công trình vào vận hành chính thức ngay mà phải thực hiện vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Đây là bước quan trọng nhằm đánh giá hiệu quả xử lý, kiểm tra tính ổn định của hệ thống và hoàn thiện hồ sơ để phục vụ việc cấp hoặc xác nhận thực hiện Giấy phép môi trường.

Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp và đơn vị tư vấn hiểu rõ các quy định hiện hành cũng như quy trình kỹ thuật trong quá trình vận hành thử nghiệm.

Vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải là gì?

Vận hành thử nghiệm là quá trình đưa toàn bộ hệ thống xử lý nước thải vào hoạt động theo đúng công suất thiết kế trong một khoảng thời gian nhất định nhằm:

• Kiểm tra khả năng hoạt động của từng hạng mục công trình.
• Đánh giá hiệu suất xử lý nước thải.
• Hiệu chỉnh thiết bị và quy trình vận hành.
• Theo dõi sự phát triển của hệ vi sinh.
• Đánh giá chất lượng nước thải đầu ra trước khi vận hành chính thức.

Đây là cơ sở để xác định công trình xử lý có đáp ứng yêu cầu của Giấy phép môi trường và quy chuẩn kỹ thuật hiện hành hay không.

Căn cứ pháp lý về vận hành thử nghiệm

Căn cứ pháp lý chính quy định về vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải hiện nay gồm: Luật Bảo vệ môi trường 2020, Nghị định 08/2022/NĐ-CP, và Nghị định 05/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều

Luật Bảo vệ môi trường

• Điều 26 (Khoản 3): Định nghĩa và quy định chung về việc vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải để kiểm tra, đánh giá hiệu quả. 

Nghị định hướng dẫn chi tiết

• Điều 31 (Nghị định 08/2022/NĐ-CP): Quy định cụ thể các trường hợp phải và không phải vận hành thử nghiệm, kế hoạch vận hành, thời gian thử nghiệm, và việc quan trắc mẫu chất thải

• Điều 1 (Khoản 13, Nghị định 05/2025/NĐ-CP): Sửa đổi, bổ sung một số điểm quan trọng về thời điểm, thủ tục và trách nhiệm của chủ dự án khi tiến hành vận hành thử nghiệm công trình bảo vệ môi trường

Đối tượng nào cần vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải?

Theo quy định tại Điều 46 của Luật Bảo vệ Môi trường 2020 và Nghị định số 08/2022/NĐ-CP, các đối tượng sau bắt buộc thực hiện vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải:

• Các dự án đầu tư có công trình xử lý nước thải tập trung: Tất cả các dự án xây dựng hệ thống xử lý nước thải (như khu công nghiệp, khu chế xuất, cụm công nghiệp, khu đô thị, nhà máy sản xuất có trạm xử lý nước thải riêng) đều bắt buộc phải vận hành thử nghiệm sau khi được cấp giấy phép môi trường hoặc còn gọi là giấy phép xả thải.
• Các cơ sở có phát sinh nước thải công nghiệp với lưu lượng lớn: Những cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có lưu lượng xả thải lớn (trên 20 m³/ngày đối với nước thải nguy hại hoặc từ 500 m³/ngày với nước thải công nghiệp thông thường) cần có công trình xử lý nước thải và phải tiến hành vận hành thử.
• Các dự án có sử dụng công nghệ xử lý mới hoặc phức tạp: Trường hợp hệ thống xử lý áp dụng công nghệ mới, lần đầu triển khai tại Việt Nam hoặc quy mô, quy trình phức tạp, thì bắt buộc phải chạy thử để đánh giá tính ổn định.
• Các dự án có dịch vụ xử lý chất thải nguy hại: Những cơ sở đầu tư xây dựng công trình xử lý chất thải nguy hại phải vận hành thử nghiệm để cơ quan chức năng kiểm chứng công nghệ, công suất, loại chất thải nguy hại được phép xử lý.
• Các dự án nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất: Những dự án có hoạt động nhập khẩu phế liệu (ví dụ: giấy, nhựa, kim loại) để làm nguyên liệu sản xuất và có hệ thống xử lý nước thải phát sinh từ quá trình tái chế cũng phải chạy thử.

Thời gian vận hành thử nghiệm bắt buộc

• Từ 3 đến 6 tháng: Áp dụng đối với khu sản xuất/kinh doanh/dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp, hoặc dự án có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường công suất lớn (quy định tại Phụ lục II Nghị định 08/2022/NĐ-CP).
• Không quá 6 tháng: Áp dụng cho tất cả các dự án còn lại do chủ đầu tư tự quyết định và chịu trách nhiệm

Vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải cần đáp ứng điều kiện gì?

Để thực hiện vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải hiệu quả, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện sau:

• Đối với dự án không phải lập báo cáo ĐTM nhưng đã có giấy phép môi trường (GPMT) và công trình xử lý chất thải (không thuộc trường hợp nêu tại Khoản 1 Điều 31):
  • Phải tiến hành vận hành thử nghiệm cùng thời điểm với việc chạy thử toàn bộ dự án, từng phân kỳ đầu tư hoặc từng hạng mục công trình xử lý chất thải độc lập.
  • Trước khi vận hành, cần hoàn thành việc xây dựng công trình xử lý đúng theo nội dung GPMT đã được phê duyệt; có hồ sơ hoàn công, biên bản bàn giao nghiệm thu và quy trình vận hành đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường.
  • Đã lắp đặt đầy đủ hệ thống thiết bị quan trắc tự động, liên tục (nước thải, bụi, khí thải) để giám sát chất lượng đầu ra sau xử lý.
• Đối với dự án thuộc diện phải lập ĐTM và đã có GPMT kèm theo công trình xử lý chất thải (trừ các trường hợp nêu tại Khoản 1 Điều 31): Việc vận hành thử nghiệm phải được thực hiện đồng bộ với quá trình chạy thử toàn bộ dự án, theo từng phân kỳ đầu tư hoặc theo hạng mục công trình xử lý chất thải độc lập, tuân thủ đúng nội dung giấy phép môi trường đã cấp.
• Đối với dự án quy định tại Khoản 2 Điều 39 Luật BVMT 2020: Chủ dự án chỉ được phép vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý chất thải sau khi đã được cấp giấy phép môi trường, ngoại trừ những trường hợp đã có GPMT thành phần trước đó.

Vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải theo thời gian và kế hoạch ra sao?

Quy định về thời gian và kế hoạch vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải được quy định rất chi tiết.

– Thời gian vận hành thử nghiệm:

Khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp và các dự án gây ô nhiễm với công suất lớn quy định tại Phụ lục II của Nghị định 08/2022/NĐ-CP phải vận hành từ 3 – 6 tháng. Đối với các dự án khác, thời gian vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải không quá 6 tháng. Trường hợp cần gia hạn thời gian này cần có văn bản thông báo, nêu rõ lý do và không quá 6 tháng.

– Kế hoạch và quy trình thực hiện:

Việc lập kế hoạch vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải thực hiện theo Mẫu số 43 Phụ lục 7 của Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, bao gồm thời gian dự kiến bắt đầu vận hành thử nghiệm công trình xử lý nước thải và kế hoạch quan trắc cho nguồn thải theo kế hoạch vận hành thử nghiệm được phê duyệt theo nội dung của GPMT.

Vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải là bước không thể thiếu, nhằm kiểm chứng hiệu quả xử lý trước khi đi vào hoạt động chính thức. Để quá trình này diễn ra thuận lợi và đạt chuẩn, doanh nghiệp nên hợp tác với các đơn vị tư vấn môi trường có chuyên môn và kinh nghiệm. Nếu bạn cần thêm thông tin thì hãy liên hệ HOTLINE : 0903 371 885 MÔI TRƯỜNG HẢI ĐĂNG để được tư vấn cụ thể

Xem thêm vận hành thử nghiệm và những quy định cần biết: https://moitruonghaidang.vn/van-hanh-thu-nghiem-he-thong-xu-ly-nuoc-thai-va-nhung-quy-dinh-can-biet

Xem thêm Các Chỉ Tiêu Quan Trắc Cần Đưa Vào Báo Cáo Công Tác Bảo Vệ Môi Trường:https://moitruonghaidang.vn/cac-chi-tieu-quan-trac-cong-tac-bao-ve-moi-truong