Vận Hành Thử Nghiệm Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Và Những Quy Định Cần Biết

Vận Hành Thử Nghiệm Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Là Gì?

Vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải là quá trình kiểm tra, đánh giá khả năng hoạt động thực tế của công trình xử lý nước thải sau khi hoàn thành xây dựng và lắp đặt thiết bị trước khi đưa vào vận hành chính thức.

Mục tiêu của giai đoạn này là xác định hệ thống có đáp ứng yêu cầu thiết kế, khả năng xử lý các thông số ô nhiễm và tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường hay không.

Đây là một trong những nội dung bắt buộc đối với nhiều dự án thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường theo quy định hiện hành.

Căn Cứ Pháp Lý Về Vận Hành Thử Nghiệm

Luật Bảo Vệ Môi Trường 2020

Luật Bảo vệ môi trường quy định các công trình xử lý chất thải phải được vận hành thử nghiệm trước khi vận hành chính thức đối với các dự án thuộc diện cấp giấy phép môi trường.

Nghị Định 08/2022/NĐ-CP

Nghị định 08/2022/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải và trách nhiệm của chủ dự án.

Thông Tư 02/2022/TT-BTNMT

Thông tư quy định nội dung quan trắc, đánh giá hiệu quả xử lý và báo cáo kết quả vận hành thử nghiệm gửi cơ quan quản lý môi trường.

Đối tượng bắt buộc và đối tượng miễn trừ vận hành thử nghiệm

Đối tượng phải vận hành thử nghiệm

• Các dự án đầu tư sau khi hoàn thành công trình xử lý nước thải và đã được cấp Giấy phép môi trường (GPMT).
• Việc VHTN được tiến hành đồng thời với quá trình chạy thử toàn bộ dự án, từng phân kỳ đầu tư hoặc cho từng hạng mục công trình độc lập.

Các trường hợp được miễn trừ VHTN 

Căn cứ theo sửa đổi tại Nghị định 05/2025/NĐ-CP, một số công trình sau không phải chạy thử nghiệm: 

• Hồ sự cố của hệ thống xử lý nước thải (trừ loại hồ sự cố kết hợp hồ sinh học).
• Công trình, thiết bị xử lý nước thải tại chỗ (như bể tự hoại, bể tách mỡ nhà ăn, thiết bị hợp khối đáp ứng quy chuẩn xả thải sinh hoạt).
• Hệ thống xử lý nước làm mát có sử dụng Clo hoặc hóa chất khử trùng.
• Dự án cải tạo, nâng công suất nhưng không làm thay đổi nội dung GPMT đã cấp

Quy định về thời gian vận hành thử nghiệm

Thời gian chạy thử nghiệm hệ thống được tính từ thời điểm bắt đầu vận hành và quy định như sau: 

• Từ 03 đến 06 tháng: Áp dụng cho các dự án nằm trong khu sản xuất tập trung, cụm công nghiệp hoặc loại hình sản xuất nguy cơ ô nhiễm môi trường công suất lớn (quy định tại Cột 3 Phụ lục II Nghị định 08/2022/NĐ-CP). 
• Không quá 06 tháng: Áp dụng cho các dự án thông thường khác do chủ đầu tư tự quyết định và chịu trách nhiệm.
• Gia hạn: Trường hợp gặp sự cố cần gia hạn, chủ dự án phải gửi văn bản thông báo nêu rõ lý do, thời gian gia hạn không được quá 06 tháng. 

Điều kiện kỹ thuật và hạ tầng bắt buộc tại hiện trường

Để đảm bảo đủ điều kiện nghiệm thu, hệ thống xử lý nước thải tại hiện trường bắt buộc phải có: 

• Hồ sơ hoàn công và quy trình vận hành chi tiết bằng văn bản.
• Bảng nhận diện công trình: Gắn biển tên rõ ràng cho từng bể (bể gom, bể điều hòa, bể Aerotank...) khớp hoàn toàn với bản vẽ.
• Đồng hồ đo lưu lượng đầu ra độc lập để giám sát chính xác lượng nước xả thải thực tế.
• Công tơ điện độc lập dành riêng cho khu vực trạm xử lý nước thải nhằm phục vụ việc kiểm tra điện năng tiêu thụ.
• Khu vực lưu giữ chất thải nguy hại (bùn thải nguy hại, dung môi phòng thí nghiệm...) đạt chuẩn, có mái che và có sẵn hợp đồng chuyển giao xử lý với đơn vị chức năng.

Quy trình các bước thực hiện vận hành thử nghiệm

Để hệ thống được công nhận chính thức, chủ doanh nghiệp cần phối hợp với đơn vị tư vấn môi trường thực hiện theo chuỗi 7 bước chuẩn sau: 

• Bước 1: Rà soát các hạng mục công trình bảo vệ môi trường theo đúng GPMT đã cấp và hoàn thiện lắp đặt thiết bị phụ trợ. 
• Bước 2: Lập kế hoạch vận hành thử nghiệm chi tiết, bao gồm dự kiến thời gian, quy mô công suất, tần suất lấy mẫu quan trắc và phương án ứng phó sự cố môi trường. 
• Bước 3: Thông báo kế hoạch VHTN đến cơ quan có thẩm quyền (cơ quan đã phê duyệt GPMT) trước khi tiến hành tối thiểu theo thời hạn luật định. Doanh nghiệp có thể tìm hiểu thêm các mẫu hướng dẫn từ các đơn vị chuyên môn  để chuẩn bị đúng hồ sơ. 
• Bước 4: Tiến hành chạy thử hệ thống và thực hiện quan trắc chất thải (lấy mẫu đơn, mẫu tổ hợp đầu vào/đầu ra) theo đúng tần suất kỹ thuật trong kế hoạch. 
• Bước 5: Phối hợp với cơ quan quản lý môi trường khi họ xuống kiểm tra đột xuất và lấy mẫu đối chứng tại hiện trường. 
• Bước 6: Thu thập kết quả phân tích mẫu đạt chuẩn (QCVN), hoàn thiện Sổ nhật ký vận hành hằng ngày và lập Báo cáo kết quả vận hành thử nghiệm.
• Bước 7: Nộp báo cáo lên cơ quan chức năng để kiểm tra và nhận Văn bản xác nhận hoàn thành vận hành thử nghiệm để bắt đầu vận hành thương mại.

 Những lưu ý pháp lý quan trọng khác

• Sổ nhật ký vận hành: Đây là tài liệu pháp lý bắt buộc phải ghi chép hằng ngày về lượng nước thải, lượng hóa chất tiêu thụ, khối lượng bùn thải phát sinh và chỉ số công tơ điện. Nếu không có nhật ký, kết quả VHTN có thể bị bác bỏ.
• Trách nhiệm khi xảy ra sự cố: Trong suốt thời gian chạy thử, nếu để xảy ra hiện tượng nước thải vượt quy chuẩn xả thẳng ra môi trường, doanh nghiệp phải lập tức dừng vận hành, chủ động ứng phó sự cố, báo cáo cơ quan chức năng và tự chịu trách nhiệm bồi thường, xử phạt.

Kết Luận

Vận hành thử nghiệm hệ thống xử lý nước thải là bước quan trọng nhằm đánh giá hiệu quả xử lý thực tế trước khi công trình đi vào hoạt động chính thức. Việc thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, tuân thủ các quy định pháp luật và theo dõi chặt chẽ các chỉ tiêu môi trường sẽ giúp doanh nghiệp nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ môi trường, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hệ thống vận hành ổn định lâu dài.

Tham khảo thêm dịch vụ đăng ký môi trường tại công ty môi trường hải đăng: https://moitruonghaidang.vn/dang-ky-moi-truong-tron-goi